Խմբագրի կողմից. Թոնի Հալփինը «ԱրմենիաՆաուի» համահիմնադիրն է: Այժմ Լոնդոնի «Թայմս» թերթի Մոսկվայի բյուրոյի ղեկավարն է:

ԱՄՆ-ում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման դեմ ծավալված քաղաքական պայքարը հանգում է մի պարզ հաշվարկի. արդյոք 1,5 մլն զոհերի հիշատակի հարգանքը գերակշռո՞ւմ է Թուրքիայի հետ փչացրած հարաբերությունների արժեքին:

Ադրբեջանի ղեկավար Իլհամ Ալիևը ղարաբաղյան հիմնախնդիրը ռազմական ճանապարհով կարգավորելու մասին ռազմատենչ հայտարարություններ անելու մեծ սիրահար է:

Նման հայտարարությամբ նա հանդես եկավ համաեվրոպական հեռուստաալիքով` «Եվրոնյուզին» տված հարցազրույցի ժամանակ` իր հայ գործընկերոջ` Մեծ Բրիտանիա կատարելիք այցից առաջ:

Ավելի քան երկու հարյուրամյակ Ռուսաստանը և Թուրքիան պատերազմել են` Մերձավոր Արևելքի վրա քաղաքական ազդեցության ունենալու նպատակով: Այսօր նրանք չեն ձերբազատվել աշխարհի այս բարդ տարածաշրջանում որքան հնարավոր է ավելի շատ դիրքեր գրավելու ձգտումից, սակայն փոխվել է նրանց վարած քաղաքականության ռազմավարությունը:

Անշուշտ, ՀՀ նախագահի անսպասելի հայտարարությունն ի պատասխան Թուրքիայի` հայ-թուրքական արձանագրությունների վավերացումը ղարաբաղյան խնդրի հետ կապելուն չէր կարող մի գիշերում ծնվել, և «վթարային ելքի» պես մի բան է այն դեպքում, եթե հայ-թուրքական դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը փակուղի մտնի: Ակներև է նաև, որ այս հայտարարությունն ըստ էության Երևանի պաշտոնական ուղերձն է միջազգային հանրությանը` Անկարայի անզիջում դիրքորոշմանն ի պատասխան:

Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի այցը ԱՄՆ տեղի ունեցավ շատ կարևոր մի ժամանակաշրջանում, երբ վերջին տասնամյակների ընթացքում առաջին անգամ պաշտոնական Անկարան ձգտում է դառնալ ոչ միայն թյուրքական, այլև իսլամական աշխարհի կենտրոնը, ուստի սերտ հարաբերություններ է հաստատում արաբական երկրների հետ:

Դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու հայ-թուրքական արձանագրությունները ստորագրվեցին Մերձավոր Արևելքում սկզբունքորեն նոր քաղաքական պայմաններում:

Նոր իրավիճակի առանձնահատկությունն այն է, որ վերջին 100 տարվա ընթացքում առաջին անգամ Թուրքիան փորձում է ներկայանալ որպես ղեկավարող օղակ ոչ միայն ու ոչ այնքան թուրանական, որքան իսլամական աշխարհում:

Չնայած քաղաքական բառապաշար մուտք գործած «ֆուտբոլային դիվանագիտություն» տերմինին, այն իրավիճակը, որ ձևավորվել է հայ-թուրքական հարաբերությունների դիվանագիտական առանցքում, ավելի շուտ վոլեյբոլի հրապարակ է հիշեցնում:

Երկու երկրներն իրարից բաժանող ներկայիս սահմանը կարծես ձգված վոլեյբոլի ցանց լինի, որի երկու կողմից թիմերը փորձում են հարձակում գործել: Նախաձեռնությունը մի թիմից մյուսին է անցնում, սակայն, ընդհանուր առմամբ, առավել ագրեսիվ են թվում թուրքերը:

Այսօր հաճախ են խոսում «ֆուտբոլային դիվանագիտության» մասին, որը 2008 թ. նախաձեռնել էր Հայաստանի նախագահը` փաստորեն նպաստելով Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների ջերմացմանը:

Սակայն պետք է նշել, որ «ֆուտբոլային դիվանագիտության» գործոնը, ըստ էության, վաղուց գոյություն ունի, իհարկե` այլ ձևերով: Այլ խոսքով` հայ-թուրքական հարաբերություններում սպորտի գործոնն օգտագործվել է որպես դիվանագիտական զենք:

Պարբերաբար ընդհարումների պատճառ դարձող հայ-վրացական սահմանը նոր սահմանագծման կարիք ունի, քանի որ խորհրդային տարիներին գծված սահմանն իրավական ուժ չունի:

«Միտք» վերլուծական կենտրոնի փորձագետ Վահե Սարգսյանն ասում է, որ
միջազգային իրավունքը Հայաստանին հնարավորություն է տալիս հայ-վրացական նոր սահման գծել: