Բացիկները հուշ են. Օսմանյան կայսրության հայերի կյանքի մասին պատմող բացառիկ հավաքածուն ներկայացված է Երևանում

Բացիկները հուշ են. Օսմանյան կայսրության հայերի կյանքի մասին պատմող բացառիկ հավաքածուն ներկայացված է Երևանում


«Սիրելի եղբայրս. հայերը Թուրքիայում 100 տարի առաջ»

Երևանում բացված ցուցահանդեսում ներկայացված է Օսմանյան կայսրությունում հայ համայնքների կյանքի մասին պատմող բացիկների հավաքածուն: Ցուցահանդեսի թուրք համակարգողն ասում է, որ բացիկները, որոնք ցուցադրվել են նաև Թուրքիայում և մի շարք եվրոպական քաղաքներում, լավ միջոց են ներկայացնելու Օսմանյան կայսրությունում ապրած էթնիկ խմբերի կյանքն այն տեսանկյունից, որը տարբերվում է Թուրքիայի ներկայիս պաշտոնական տեսակետից:

Ցուցահանդեսը կազմակերպվել է «Մոսկվա» կինոթատրոնում` «Սիվիլիթաս» հիմնադրամի և «Բիրզամանլար» հրատարակչության նախաձեռնությամբ (հովանավոր` «Հայփոստ» ՓԲԸ): Ցուցահանդեսում, որը կոչվում է «Սիրելի եղբայրս. հայերը Թուրքիայում 100 տարի առաջ», ներկայացված բացիկներն արտացոլում են Օսմանյան կայսրության շուրջ երկու տասնյակ քաղաքներում 1900-1910 թթ. ապրած հայ համայնքների կյանքը:

Ցուցահանդեսում ներկայացված շուրջ 4000 բացիկները պատկանում են իտալացի Օռլանդո Կալումենոյին (որի մայրը հայ է): Այս բացիկներից 500-ն առաջին անգամ 2005 թ. ցուցադրվել են Ստամբուլում թուրք հրատարակիչ և պատմաբան Քյոքերի կողմից, որը նաև Երևանի ցուցահանդեսի համակարգողն ու խմբագիրն է:

Այդ տարի հրատարակվել է նաև Քյոքերի գիրքը, որտեղ ներկայացված են Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանի բացիկներ, որոնք արտացոլում են հայ համայնքների խաղաղ և հաճախ բարգավաճ կյանքը կայսրությունում: 500 բացիկներից կազմված ալբոմը ներկայացնում է Օսմանյան կայսրությունում այն տեղերը, մասնավորապես մեծ և փոքր քաղաքները, որտեղ ապրել են հայերը` ցույց տալով հայ համայնքների դերն այնտեղ: «Սիրելի եղբայր» վերնագրով համանման բացիկների ցուցահանդես է կազմակերպվել Ստամբուլում և մի շարք եվրոպական քաղաքներում:

«Թուրքիայում պատմությունը ներկայացվում է թուրքերի տեսանկյունից: Սա հիմնականում ուշագրավ է քաղաքների պատմության տեսանկյունից»,- երեքշաբթի ցուցահանդեսի (որը կտևի մինչև սեպտեմբերի 28-ը) բացմանն ասաց Քյոքերը:

«Իմ նպատակն է ցույց տալ, որ 100 տարի առաջ հայեր են ապրել Թուրքիայում և նրանց մասին ճշմարիտ տեղեկություն տալ»,- հավելեց Քյոքերը, որը Թուրքիայի տարածքում պատմական Հայաստանի Մարաշ (ներկայումս ոչ հայաբնակ) քաղաքից է:

Մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը` 1914 թ., աշխարհում մոտ 4,1 մլն հայ էր ապրում, որոնցից 2,1 միլիոնը` Օսմանյան կայսրության տարածքում: 1915-1923 թթ. Արևտյան Հայաստանում ապրող ավելի քան 1,5 մլն հայ ոչնչացվեց և տեղահանվեց: Հետագայում այս դեպքերը աշխարհի շատ պետություններ և հայտնի գիտնականներ անվանեցին 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանություն:
ԱրմենիաՆաուի էջերում