Թուրքիայի նախագահ Աբդուլլահ Գյուլն շաբաթ օրը հեռախոսազրույց է ունեցել իր ռուս գործընկերոջ հետ, որի ժամանակ, ինչպես հաղորդեցին Դմիտրի Մեդվեդևի մամուլի գրասենյակից, կողմերն անդրադարձել են նաև Լեռնային Ղարաբաղի բանակցային գործընթացին և հաստատել մայիսին նախատեսված Ռուսաստանի նախագահի այցը Թուրքիա:

Ըստ ՌԴ նախագահի պաշտոնական կայքէջի (www.kremlin.ru)` նախագահները «քննարկել են միջազգային ասպարեզում ռուս-թուրքական համագործակցությունը» և «Հարավային Կովկասի իրավիճակի վերաբերյալ կարծիքներ փոխանակելիս պրն Գյուլը բարձր է գնահատել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման մեջ առաջընթացի հասնելու Ռուսաստանի ներդրումը միջազգային ջանքերում»:

«Երկու կողմերն էլ բավարարված են սևծովյան տարածաշրջանում իրականացված համատեղ աշխատանքով և անդրադարձել են համաեվրոպական անվտանգության հարցերին, հատկապես Եվրոպական անվտանգության համաձայնագիր մշակելու Ռուսաստանի նախաձեռնությանը,- ասվում է կարճ հայտարարության մեջ: - Երկու կողմերն էլ համաձայնել են, որ երկկողմ հարաբերություններում առաջիկա առանցքային իրադարձությունը Ռուսաստանի նախագահի այցն է Թուրքիա, որը հաստատվել է հեռախոսազրույցի ժամանակ, և տեղի է ունենալու այս տարվա մայիսին»:

Հունվարի 25-ին ՌԴ նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը Սոչիում հյուրընկալել էր ՀՀ և Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանին և Իլհամ Ալիևին: Սա մոտավորապես 15 ամսվա ընթացքում այս ձևաչափով հինգերորդ հանդիպումն էր, որի ժամանակ, ըստ ՌԴ արտգործնախարարի` կողմերը «միասնական ընկալման են հասել» ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գլխավոր փաստաթղթի պրեամբուլայի (նախաբանի) վերաբերյալ, որը հայտնի է որպես Մադրիդյան սկզբունքներ: Կողմերից ոչ մեկը հանդիպման մասին այլ մանրամասներ չի հրապարակել:

Հայ-ադրբեջանական նոր հանդիպումը Սոչիում տեղի ունեցավ մի ժամանակաշրժանում, երբ հայ-թուրքական հարաբերությունների մերձեցման գործընթացը կարծես տեղապտույտ է տալիս: Անկարան 2009 թ. հոկտեմբերի 10-ին Հայաստանի հետ ստորագրած արձանագրությունների վավերացումը հաճախ պայմանավորում է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացի առաջընթացով և համոզում իր տարածաշրջանային էթնիկ դաշնակցին` Ադրբեջանին, որ Հայաստանի հետ հարաբերություններում չի անտեսի Բաքվի շահերը: Պաշտոնական Երևանը, ընդհակառակը, սկզբից էլ պնդել է, որ Անկարայի հետ հարաբերություններում, անշուշտ, հետապնդում է առանց նախապայմանների կարգավորման քաղաքականությունը` ի նկատի ունենալով ղարաբաղյան հակամարտությունը, ինչպես նաև Հայոց ցեղասպանությունը, որին սատարում են բոլոր միջազգային միջնորդները, ի թիվս որոնց` ԱՄՆ-ը:

Հայաստանի ղեկավարության այս դիրքորոշումը հաստատվել է հունվարի 12-ին երկրի Սահմանադրական դատարանի կողմից, որը հայ-թուրքական արձանագրությունները համարեց ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանող, մասնավորապես ընդգծելով, որ արձանագրությունները չեն կարող որևէ ազդեցություն ունենալ ո´չ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման վրա և ո´չ էլ Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման հասնելու Երևանի ջանքերի վրա:

Այդ որոշումը դժգոհության ալիք բարձրացրեց Թուրքիայում` ստիպելով Անկարային «բողոքներ» ներկայացնել ԱՄՆ-ին և Երևանից բացատրություններ պահանջել: Այդուհանդերձ, Վաշինգտոնը ըստ էության սատար կանգնեց Երևանի այն դիրքորոշմանը, որ Սահմանադրական դատարանի որոշումը չի սահմանափակում կամ բնութագրում արձանագրությունները և կրկին հորդորեց կողմերին` արագացնել իրենց խորհրդարաններում վավերացման գործընթացը:

Հայաստանի, Թուրքիայի և ԱՄՆ-ի արտաքին գերատեսչության ղեկավարները վերջին զարգացումների կապակցությամբ առանձին կարճատև հանդիպումներ են ունեցել անցյալ շաբաթ Լոնդոնում` Աֆղանստանին նվիրված խորհրդաժողովի շրջանակներում:

Ըստ ՀՀ արտգործնախարարի` հունվարի 28-ին Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաքում անցկացված հանդիպման շրջանակներում ԱՄՆ պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնը հավաստիացրել է ՀՀ արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանին, որ ԱՄՆ-ը կշարունակի աջակցել առանց նախապայմանների հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորմանը և անցյալ տարի երկու երկրների ստորագրած արձանագրությունների արագ վավերացմանը: Նալբանդյանն էլ հաճախ ասում է, որ Սահմանադրական դատարանի վերջին որոշումը միայն ապացուցում է, որ «Հայաստանի ղեկավարությունը հավատարիմ է արձանագրությունների տառին և ոգուն»: